Kış aylarında ruh hâli: mevsimsel depresyon

Sonbaharın sonunda günler kısalıp hava kararmaya başladığında birçok kişi daha yorgun, isteksiz ve hüzünlü hisseder. Bu çoğu zaman geçici bir "kış hüznü"dür. Bazı kişilerde ise her yıl aynı dönemde başlayan, haftalarca süren ve günlük hayatı zorlayan bir çökkünlük görülür. Buna mevsimsel depresyon ya da halk arasında kış depresyonu denir.

Mevsimsel depresyon nedir?

Mevsimsel depresyon, belirtilerin her yıl belirli bir mevsimde, çoğunlukla sonbahar ve kış aylarında başladığı ve ilkbaharla birlikte hafiflediği bir depresyon türüdür. Gün ışığının azalmasının uyku-uyanıklık ritmini ve ruh hâlini etkilediği düşünülür. Kısa günler, soğuk hava ve dışarıda daha az vakit geçirmek de buna eklenir.

Belirtileri nelerdir?

• Günün büyük bölümünde süren hüzün ya da isteksizlik,
• Normalden çok uyuma ve sabah kalkmakta zorlanma,
• Sürekli yorgunluk ve enerji düşüklüğü,
• Tatlı ve karbonhidrata yönelik istek artışı, kilo alma,
• Sosyal ortamlardan çekilme, "kış uykusuna yatma" isteği,
• Odaklanmakta zorlanma.

Kış hüznünden farkı ne?

Kışın biraz daha durgun hissetmek çok yaygındır ve hayatı belirgin biçimde etkilemez. Mevsimsel depresyonda ise belirtiler haftalarca sürer; işe, okula, ilişkilere ve kendinize bakmanıza engel olur. Bu tablo her yıl benzer zamanlarda tekrarlıyorsa bir uzmanla konuşmak iyi olur. Genel depresyon belirtilerini depresyon yazısında ayrıntılı anlattım.

Bu dönemde neler iyi gelebilir?

1. Sabah ışığından yararlanın. Gün ışığında, özellikle sabah saatlerinde kısa bir yürüyüş yapmak ruh hâline ve uyku düzenine iyi gelebilir.
2. Uyku saatlerinizi sabitleyin. Hafta sonları da dahil, aynı saatte kalkmaya çalışın. Bu konuda uyku yazısındaki öneriler işinize yarayabilir.
3. Küçük planlar yapın. Keyif veren küçük etkinlikleri önceden takvime koymak, "canım istemiyor" duygusuna rağmen harekete geçmeyi kolaylaştırır.
4. Hareket edin. Kısa ve düzenli fiziksel aktivite, enerji ve ruh hâli üzerinde olumlu etki yapabilir.
5. Bağlantıyı koruyun. Kışın evde kalmak kolaylaşır; bir arkadaşla haftada bir buluşmak bile fark yaratır.

Bazı kişilerde hekim önerisiyle ışık tedavisi ya da ilaç tedavisi de gündeme gelebilir; bu kararları bir psikiyatrist verir.

Ne zaman destek almalı?

Belirtiler iki haftadan uzun sürüyor, işinizi ya da ilişkilerinizi etkiliyorsa ya da her kış aynı döngüyü yaşıyorsanız destek almak için baharı beklemenize gerek yok. Terapide bu dönem için bir plan yapar, ruh hâlini düşüren düşünce ve davranış kalıpları üzerinde çalışırız. Kızılay'daki ofisimde ya da kış günlerinde evden çıkmak zor geliyorsa online görüşebiliriz.

Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa beklemeden 112'yi arayın.

Sık sorulan sorular

Bu süreçte yalnız kalmak zorunda değilsiniz. Yanınızda olmak için bana yazabilirsiniz. WhatsApp’tan randevu alabilirsiniz.

Kızılay, Ankara'da bireysel terapi hakkında bilgi alın

Psikolog Sena Tutar
Kızılay, Ankara’da ergen, yetişkin, çift ve aile terapisi. Hakkımda

Bu konuda diğer yazılar

Mükemmeliyetçilik: kusursuz olma baskısıyla baş etmekErteleme alışkanlığı: neden erteliyoruz, nasıl başlayabiliriz?Doğum sonrası depresyon ve annelikte duygusal zorluklar