Erteleme alışkanlığı: neden erteliyoruz, nasıl başlayabiliriz?

Erteleme çoğu zaman tembellikle karıştırılır. Oysa çoğumuz bir işi, o işin bize hissettirdiği rahatsızlıktan kaçmak için erteleriz: sıkılma, kaygı, başaramama korkusu ya da işin belirsizliği. Yani erteleme bir zaman yönetimi sorunundan çok bir duygu düzenleme biçimidir.

Neden erteliyoruz?

• Başaramama korkusu: "Yaparsam ve kötü olursa" düşüncesi,
• Mükemmeliyetçilik: "Tam istediğim gibi yapamayacaksam hiç başlamayayım",
• Belirsizlik: Nereden başlayacağını bilememek,
• Sıkıcılık: Anlamsız ya da tekrarlayıcı gelen işler,
• Yorgunluk ve düşük enerji: Bazen ertelemenin altında depresyon ya da tükenmişlik olabilir.

Erteleme döngüsü

İşi ertelediğimizde o an rahatlarız. Ama iş büyür, zaman daralır, suçluluk ve kaygı artar. Bu da işe başlamayı daha zor hâle getirir. "Son dakikada daha iyi çalışıyorum" inancı da çoğu zaman bu döngüyü sürdürür.

Başlamayı kolaylaştıran yöntemler

1. İşi gülünç derecede küçültün. "Raporu yaz" yerine "Belgeyi aç ve başlığı yaz". Başlamak, devam etmekten çok daha zordur.
2. Beş dakika kuralı. "Sadece beş dakika çalışacağım" deyin. Çoğu zaman beş dakika uzar.
3. Zamanı bloklayın. İşi takvimde belirli bir saate yerleştirin ve telefonu başka odaya bırakın.
4. "Yeterince iyi" taslak hedefleyin. İlk taslağın kötü olmasına izin verin; düzeltmek, boş sayfadan başlamaktan kolaydır.
5. Kendinize sert davranmayın. Erteledikten sonra kendini yerden yere vurmak suçluluğu ve bir sonraki ertelemeyi artırır.

Erteleme ve öz eleştiri

Bazı araştırmalar, ertelediği için kendini affedebilen kişilerin bir sonraki seferde işe daha kolay başladığını gösteriyor. "Yine yaptım, berbatım" yerine "Erteledim, şimdi küçük bir adımla geri dönebilirim" demek döngüyü kırmaya yardım eder. Bu konuda mükemmeliyetçilik yazısı da işinize yarayabilir.

Ne zaman destek almalı?

Erteleme okulunuzu, işinizi ya da önemli hedeflerinizi ciddi biçimde etkiliyorsa, altında yoğun kaygı ya da isteksizlik varsa bir psikologla çalışmak iyi gelebilir. Sınav dönemlerindeki erteleme için sınav kaygısı yazısına bakabilirsiniz. Kızılay'daki ofisimde ya da online görüşebiliriz.

Sık sorulan sorular

Bu süreçte yalnız kalmak zorunda değilsiniz. Yanınızda olmak için bana yazabilirsiniz. WhatsApp’tan randevu alabilirsiniz.

Kızılay, Ankara'da bireysel terapi hakkında bilgi alın

Psikolog Sena Tutar
Kızılay, Ankara’da ergen, yetişkin, çift ve aile terapisi. Hakkımda

Bu konuda diğer yazılar

Doğum sonrası depresyon ve annelikte duygusal zorluklarMükemmeliyetçilik: kusursuz olma baskısıyla baş etmekDepresyon sadece üzgün olmak değildir