Evlilikte iletişim sorunları ve çözüm yolları

Evlilikte iletişim sorunları çoğu zaman sevginin bittiğini değil, iki kişinin birbirini duyamadığı bir döngüye girdiğini gösterir. Aynı konuda tekrar tekrar tartışmak, konuşmak yerine susmak ya da her cümlenin bir suçlamaya dönüşmesi bu döngünün en sık görülen işaretleridir. İletişim öğrenilebilen bir beceridir; küçük ama düzenli değişikliklerle ve gerektiğinde çift terapisinden destek alarak bu döngüyü birlikte değiştirmek mümkün olabilir.

Evlilikte iletişim sorunları neden yaşanır?

Evliliğin ilk yıllarında konuşmak kolaydır; zamanla iş, ev sorumlulukları, çocuklar ve aileler gündemi doldurur. Konuşmalar "Faturayı yatırdın mı?" ile "Yarın kim alacak?" arasında sıkışır. Bir süre sonra iki kişi aynı evde yaşar ama birbirinin iç dünyasını duymaz olur.

Her iki eşin de evliliğe kendi ailesinden öğrendiği bir iletişim biçimiyle geldiğini unutmamak gerekir. Birinin evinde sorunlar yüksek sesle konuşulup hemen kapanırken, diğerinin evinde susmak ve beklemek tercih edilmiş olabilir. Bu farklar kendi başına sorun değildir; sorun, farkın konuşulmadığı ve birinin tarzının "yanlış" ilan edildiği yerde başlar.

İletişim sorunlarının işaretleri nelerdir?

• Aynı tartışmanın farklı konular üzerinden tekrar tekrar yaşanması,
• "Sen hep…", "Sen hiç…" ile başlayan cümlelerin çoğalması,
• Konuşurken birinin savunmaya geçmesi, diğerinin ise daha çok bastırması,
• Önemli konuların "nasılsa kavga çıkar" diye hiç açılmaması,
• Tartışmalardan sonra günlerce süren soğukluk ve barışmanın zorlaşması,
• Birbirinize sevgiyi, takdiri ya da teşekkürü söylemeyi unutmanız.

Sessiz evlilik: Konuşmamak da bir iletişim mi?

Bazı çiftler kavga etmez ama konuşmaz da. Dışarıdan sakin görünen bu evliliklerde sorunlar halının altına süpürülür, kırgınlıklar birikir. Susmak çoğu zaman "Söylesem bir şey değişmeyecek" ya da "Yine tartışacağız" düşüncesinden doğar. Oysa söylenmeyen her şey bir yerde birikir ve uzaklık giderek büyür. Sessizlik de bir mesajdır; ama karşı taraf bu mesajı çoğu zaman yanlış okur.

Tartışmalar neden hep aynı yere varır?

Çalışmalarımda yararlandığım Bilişsel Davranışçı Terapi açısından bakınca, tartışmaları olayların kendisinden çok onlara yüklediğimiz anlamlar büyütür. Eşiniz eve geç geldiğinde aklınızdan "Beni önemsemiyor" geçiyorsa hissettiğiniz kırgınlık öfkeye, öfke de suçlamaya dönüşür. Suçlanan taraf ise kendini savunur ya da geri çekilir. Böylece bir taraf takip eder, diğeri kaçar ve döngü her seferinde biraz daha hızlı döner. Bu döngüyü fark etmek, onu değiştirmenin ilk adımıdır.

Eşimle konuşamıyorum, nereden başlamalıyım?

Aşağıdaki 6 adım tek başına mucize yaratmaz ama birçok çift için iyi bir başlangıçtır:

1. Doğru zamanı seçin: Önemli konuları yorgunken, aç karnına ya da çocukların yanında değil, ikinizin de sakin olduğu bir zamanda açın.
2. "Ben dili" kullanın: "Sen hiç ilgilenmiyorsun" yerine "Akşamları yalnız kaldığımda kendimi uzak hissediyorum" demek, karşı tarafı savunmaya itmeden derdinizi anlatır.
3. Önce anlamaya çalışın: Cevap vermeden önce eşinizin söylediğini kendi cümlelerinizle tekrar edin: "Yani yorgun geldiğinde hemen soru sorulması seni bunaltıyor, doğru mu anladım?"
4. Tek konuda kalın: Bugünkü tartışmaya geçmiş yılların listesini eklemek konuyu çözümsüz hâle getirir.
5. Mola verin: Sesler yükseldiğinde "Yirmi dakika ara verip sonra devam edelim" demek kaçmak değil, konuşmayı korumaktır.
6. Onarımı unutmayın: Tartışmadan sonra küçük bir özür, bir dokunuş ya da "Seni kırmak istemedim" demek ilişkinin güvenini yeniden kurar.

Bu becerileri örneklerle çiftlerde sağlıklı iletişim yazısında daha ayrıntılı anlattım.

Konuşmayı yeniden nasıl alışkanlık hâline getirebilirsiniz?

İletişim yalnızca sorun çıktığında değil, sıradan günlerde de beslenmesi gereken bir şeydir. Her akşam on beş dakikayı telefonlar ve televizyon kapalıyken birbirinize ayırmayı deneyin; bu sürede planları ya da sorunları değil, gününüzün nasıl geçtiğini, sizi neyin sevindirdiğini ya da yorduğunu konuşun. Haftada bir kez, sakin bir zamanda kısa bir "biz nasılız?" sohbeti yapmak da küçük kırgınlıkların birikmeden konuşulmasını sağlar. Eşinizin yaptığı küçük şeyleri fark edip söylemek ("Bugün çocukları sen aldın, çok iyi geldi") ilişkideki sıcaklığı artırır ve zor konuları açmayı kolaylaştırır. Bu küçük alışkanlıklar ilk başta yapay gelebilir; birkaç hafta düzenli sürdürüldüğünde çoğu çift aralarındaki havanın yumuşadığını fark eder.

Hangi dönemlerde iletişim daha çok zorlaşır?

Bebeğin doğumu, taşınma, iş değişikliği, ekonomik baskı ya da ailelerin evliliğe fazlaca karışması gibi dönemlerde iletişim doğal olarak zorlaşır. Bu dönemlerde iki kişinin de stresi artar, birbirine ayıracak enerjisi azalır. Kıskançlık ya da güvenin sarsılması gibi konular da iletişimi derinden etkiler; bunlar için kıskançlık ve aldatma sonrası yazılarına bakabilirsiniz. Evlenmeden önce bu konuları konuşmak isteyen çiftler için de evlenmeden önce konuşulması gerekenler yazısını hazırladım.

Ne zaman çift terapisi düşünmelisiniz?

Aynı döngüyü aylardır yaşıyorsanız, konuşmaya her başladığınızda kavga çıkıyorsa ya da birbirinize karşı yalnızlık hissediyorsanız destek almak için krizin büyümesini beklemenize gerek yok. Çift terapisinde ikinizi de dinleyen tarafsız bir ortamda döngünüzü birlikte fark eder, yeni konuşma yolları deneriz. Sürecin nasıl ilerlediğini çift terapisi nasıl işler? yazısında, nasıl çalıştığımı ise çift terapisi sayfasında anlattım. Kızılay'daki ofisimde ya da online görüşebiliriz.

İlişkinizde fiziksel şiddet, tehdit ya da korku varsa önce güvenliğiniz gelir; bu durumda çift görüşmesi uygun olmayabilir. Acil bir durumda 112'yi arayın.

Sık sorulan sorular

Bu süreçte yalnız kalmak zorunda değilsiniz. Yanınızda olmak için bana yazabilirsiniz. WhatsApp’tan randevu alabilirsiniz.

Kızılay, Ankara'da çift terapisi hakkında bilgi alın

Psikolog Sena Tutar
Kızılay, Ankara’da ergen, yetişkin, çift ve aile terapisi. Hakkımda

Bu konuda diğer yazılar

İlişkide kıskançlık: ne zaman sorun olur?Çift terapisi nasıl işler? İlk görüşmeden beklentilerBoşanmayı çocuğa nasıl anlatmalı?