Ebeveyn tükenmişliği: anne-baba olmanın görünmeyen yorgunluğu

Ebeveynlik sevgi dolu ama çoğu zaman yorucu bir yolculuktur. Bazen bu yorgunluk birikir ve dinlenmekle geçmeyen bir tükenmişliğe dönüşür. Ebeveyn tükenmişliği, çocuğunu sevmemek değil; uzun süre kaynaklarından fazlasını vermiş olmanın sonucudur ve konuşulması gereken bir durumdur.

Ebeveyn tükenmişliğinin işaretleri

• Sabahları güne başlamayı düşünürken bile yorgun hissetmek,
• Çocuklara karşı duygusal olarak uzaklaşmış, "otomatik pilotta" hissetmek,
• Eskiden keyif aldığınız ebeveynlik anlarından keyif alamamak,
• Çabuk sinirlenmek, sonra yoğun suçluluk duymak,
• "Ben iyi bir anne/baba değilim" düşüncesi,
• Kendinize ait hiç zaman kalmaması.

Ebeveyn tükenmişliğini ne besler?

Uykusuzluk, yardım alınamaması, işle ebeveynliği birlikte yürütme zorunluluğu, çocuğun özel ihtiyaçları, eşler arasında yükün eşit paylaşılmaması ve "mükemmel ebeveyn" olma baskısı tükenmişliği besler. Sosyal medyada görülen kusursuz aile görüntüleri de bu baskıyı artırabilir.

Kendinize nasıl bakabilirsiniz?

1. Yükü görünür kılın. Bir haftalık ev ve çocuk işlerini yazıp eşinizle birlikte bakın; paylaşımı somut olarak konuşmak kolaylaşır.
2. Küçük molalar yaratın. Günde on beş dakika bile size ait olduğunda fark yaratır.
3. Yardım isteyin. Aile, arkadaşlar ya da güvendiğiniz kişilerden destek istemek zayıflık değildir.
4. "Yeterince iyi ebeveyn" olmayı kabul edin. Çocuklar kusursuz değil, yeterince iyi ve onarabilen ebeveynlere ihtiyaç duyar.
5. Uykuyu koruyun. Gece nöbetlerini paylaşmak ve mümkünse gündüz kısa dinlenmeler planlamak önemlidir.

Çiftler için not

Ebeveynlik çiftin ilişkisini de sınar. Yorgunluk arttıkça sabır azalır ve küçük konular kavgaya dönüşebilir. Bu dönemde birbirinize küçük ilgi anları ayırmak ve yükü açıkça konuşmak ilişkiyi korur. Gerekirse çift görüşmeleri de yardımcı olabilir.

Ne zaman destek almalı?

Yorgunluk haftalardır sürüyorsa, çocuklarınıza karşı uzaklaşma ya da öfke sizi korkutuyorsa ya da depresyon belirtileri eşlik ediyorsa destek almak iyi gelebilir. Yeni doğmuş bir bebeğiniz varsa doğum sonrası depresyon yazısına da bakabilirsiniz. Küçük çocukla evden çıkmak zorsa görüşmelerimizi online yapabiliriz; ofisim Kızılay'da, metro durağının hemen yanında.

Kendinize ya da çocuğunuza zarar verme düşünceleri varsa beklemeden 112'yi arayın.

Sık sorulan sorular

Bu süreçte yalnız kalmak zorunda değilsiniz. Yanınızda olmak için bana yazabilirsiniz. WhatsApp’tan randevu alabilirsiniz.

Kızılay, Ankara'da aile terapisi hakkında bilgi alın

Psikolog Sena Tutar
Kızılay, Ankara’da ergen, yetişkin, çift ve aile terapisi. Hakkımda

Bu konuda diğer yazılar

Ergenle iletişim: ebeveynler için önerilerErgenim terapiye gelmek istemiyor, ne yapabilirim?Sınav kaygısı: hazırlıklı olduğunuz hâlde zihin neden bulanır?