Agorafobi Nedir? Belirtileri ve Baş Etme

Agorafobi, bir yerde panik benzeri belirtiler başlarsa oradan kaçmanın zor olacağı ya da yardım bulunamayacağı korkusuyla bazı ortamlardan korkmak ve onlardan kaçınmaktır. Kalabalık bir alışveriş merkezi, toplu taşıma, sıra beklemek ya da evden tek başına çıkmak bu ortamlara örnektir. Kaçındıkça hayat daralır; bu döngüyle çalışmak ise mümkündür.

Agorafobinin belirtileri nelerdir?

Korku genellikle şu durumlarda ortaya çıkar:

Otobüs, metro ya da uçak gibi toplu taşıma araçları,
Otopark, pazar yeri ya da köprü gibi açık alanlar,
Mağaza ya da sinema gibi kapalı mekânlar,
Kalabalıklar ve uzun kuyruklar,
Evden tek başına çıkmak.

Bu ortamlarda kalp çarpıntısı, nefes darlığı, baş dönmesi ya da "bayılacağım, kontrolümü kaybedeceğim" korkusu yaşanabilir. Kişi bu yüzden o yerlere hiç gitmemeye, yalnızca biriyle gitmeye ya da hep çıkış kapısının yakınında durmaya başlar.

Agorafobi ile panik atak arasında nasıl bir bağ var?

Agorafobi çoğu zaman panik ataklarla birlikte görülür. Bir yerde atak yaşayan kişi, aynısının tekrar olacağından korkarak o yerden ve benzerlerinden uzak durmaya başlayabilir. Panik atağın nasıl işlediğini panik atak yazısında anlattım. Agorafobi panik atak olmadan da ortaya çıkabilir.

Kaçınmak neden korkuyu büyütür?

Korkulan yerden uzak durmak o an rahatlatır. Ama zihin bunu "Gitmediğim için kötü bir şey olmadı" diye kaydeder ve korku büyür; zamanla kaçınılan yerlerin listesi uzar. Bilişsel Davranışçı Terapi'de bu döngüyü birlikte fark eder, korkulan durumlara küçük ve planlı adımlarla yaklaşmayı çalışırız. Genel önerileri kaygıyla baş etmek yazısında da bulabilirsiniz.

Bu adımlar kişiye göre planlanır. Örneğin önce evinizin yakınındaki markete bir yakınınızla gitmek, sonra aynı yere tek başınıza gitmek, ardından metroyla tek bir durak ilerlemek gibi. Her adımda kaygının yükselip zamanla kendiliğinden azaldığını yaşamak, zihnin o yere dair "tehlike" kaydını yavaş yavaş günceller.

Ne zaman destek almalı?

Korku yüzünden işe, okula ya da sevdiğiniz yerlere gidemiyorsanız, dışarı çıkmak için hep birine ihtiyaç duyuyorsanız destek almak iyi gelebilir. Evden çıkmak şu an çok zor geliyorsa görüşmelere online başlayabilir, hazır hissettiğinizde Kızılay'daki ofisimde devam edebiliriz. Gerekirse bir psikiyatristin değerlendirmesi de sürece eşlik edebilir.

Sık sorulan sorular

Agorafobi sadece kalabalık korkusu mu?

Hayır. Kalabalıkların yanı sıra toplu taşıma, açık ya da kapalı alanlar ve evden yalnız çıkmak gibi durumları da kapsayabilir. Ortak nokta, zor bir anda kaçamama ya da yardım bulamama korkusudur.

Agorafobi için hangi terapi yöntemi kullanılır?

Bilişsel Davranışçı Terapi bu konuda en çok araştırılmış yaklaşımlardan biridir. Korku yaratan düşüncelerle çalışmak ve korkulan durumlara adım adım yaklaşmak sürecin temelini oluşturur.

Evden çıkmakta zorlanıyorum, terapiye nasıl başlayabilirim?

Online görüşmelerle başlayabiliriz. Hazır hissettiğinizde, isterseniz bir yakınınızın eşliğinde, ofiste görüşmeye geçebiliriz.

Bu süreçte yalnız kalmak zorunda değilsiniz. Yanınızda olmak için bana yazabilirsiniz. WhatsApp’tan randevu alabilirsiniz.

Kızılay, Ankara'da bireysel terapi hakkında bilgi alın