Ergenlerde depresyon belirtileri: ebeveynler nelere dikkat etmeli?

Ergenlikte ruh hâli dalgalanmaları sık görülür; ama bazı gençlerde bu dalgalanma geçmez ve depresyona dönüşebilir. Ergenlerde depresyon her zaman üzüntü olarak görünmez: Öfke, tahammülsüzlük, içe kapanma ya da okulda belirgin düşüş de işaret olabilir. Erken fark etmek ve konuşabilmek çok değerlidir.

Ergenlerde depresyon nasıl görünür?

• İki haftadan uzun süren mutsuzluk, umutsuzluk ya da sürekli öfke ve tahammülsüzlük,
• Arkadaşlardan, aileden ve sevdiği etkinliklerden uzaklaşma,
• Uykuda belirgin değişiklik: hiç uyuyamama ya da sürekli uyuma,
• İştahta ve kiloda değişiklikler,
• Derslerde belirgin düşüş, okula gitmek istememe,
• Sürekli yorgunluk, baş ya da karın ağrısı gibi bedensel şikâyetler,
• "Hiçbir şeyin anlamı yok", "Benden bir şey olmaz" gibi sözler,
• Kendine zarar verme ya da ölümle ilgili konuşmalar.

Normal ergenlikten farkı ne?

Ergenlikte kısa süreli mutsuzluk ve odaya kapanma olabilir; ama genç yine de arkadaşlarıyla görüşür, sevdiği şeylere ilgi duyar ve iyi günleri olur. Depresyonda ise bu tablo haftalarca sürer ve hayatın birçok alanını etkiler. Tek bir işarete değil, süreye ve genel tabloya bakmak gerekir; ayrıntıları ergenlikte duygusal değişimler yazısında anlattım.

Gencinizle nasıl konuşabilirsiniz?

1. Gözleminizi yargılamadan paylaşın. "Son zamanlarda daha yorgun ve üzgün görünüyorsun, merak ediyorum, nasılsın?"
2. Dinleyin, hemen çözmeye çalışmayın. "Abartıyorsun" ya da "Senin yaşında ne derdin olabilir ki" gibi cümleler kapıyı kapatır.
3. Israrcı ama sabırlı olun. İlk konuşmada açılmayabilir; ilgilendiğinizi göstermeye devam edin.
4. Kendine zarar verme düşüncesini sormaktan çekinmeyin. Bu konuyu açıkça sormak düşünceyi artırmaz; aksine konuşma fırsatı verir.

Evde neler yardımcı olur?

Düzenli uyku, birlikte yemek, kısa yürüyüşler ve gencin sevdiği küçük etkinliklere eşlik etmek iyi gelebilir. Eleştiriyi azaltıp küçük çabaları fark etmek de önemlidir. Ekran kullanımı arttıysa bunu ekran kullanımı yazısındaki önerilerle birlikte ele alabilirsiniz.

Ne zaman yardım almalı?

Belirtiler iki haftadan uzun sürüyorsa ya da gencin okulunu, arkadaşlıklarını ve aile hayatını etkiliyorsa bir ruh sağlığı uzmanından destek almak önemlidir. Bazı durumlarda bir çocuk ve ergen psikiyatristinin değerlendirmesi gerekebilir. Ben ergenlerle bireysel görüşmeler ve ebeveyn görüşmeleri yapıyorum; ayrıntılar ergen terapisi sayfasında. Kızılay'daki ofisimde ya da online görüşebiliriz.

Gencinizin kendine zarar vermesinden endişe ediyorsanız beklemeden 112'yi arayın ve onu yalnız bırakmayın.

Sık sorulan sorular

Bu süreçte yalnız kalmak zorunda değilsiniz. Yanınızda olmak için bana yazabilirsiniz. WhatsApp’tan randevu alabilirsiniz.

Kızılay, Ankara'da ergen terapisi hakkında bilgi alın

Psikolog Sena Tutar
Kızılay, Ankara’da ergen, yetişkin, çift ve aile terapisi. Hakkımda

Bu konuda diğer yazılar

Sınav kaygısı: hazırlıklı olduğunuz hâlde zihin neden bulanır?Ergenlerde telefon ve ekran kullanımı: ne zaman sorun olur?Akran zorbalığı: çocuğunuz zorbalığa uğruyorsa ne yapabilirsiniz?